Udruženje građana MOJ SOMBOR

Kuća Bene Čihaša


 

Gradonačelnik Čihaš Bene je ovu lepu prizemnu zgradu podigao kao svoj porodični dom.

Rođen u Doroslovu 1853, po završetku studija prava, od županijskog činovnika, brzo je napredovao do gradskog pravobranioca. Kao gradonačelnik, iako grudobolni bolesnik, umro je 1893, ostavio je dubok trag u povesnici grada. Počeo je popločavanjem ulica i nasipanjem najnižih delova grada kao i nekih korita reke „Mostonga", a vrhunac mu je ozelenjavanje gotovo svih slobodnih prostora, pretvorivši prašnjavu palanku u grad parkova i zelenila. U svoju viziju je uključio i sugrađane, dajući im po sniženim cenama sadni materijal. Ustanovivši finansijsku upravu 1889. i kupivši od države pravo merenja alkohola, pojačao je budžet grada i obezbedio izdržavanje Trgovačke akademije, a dovršivši kaldrmisanje uvodi konjski omnibus od hotela do Štranda i potom do Apatina. 

 


 

Prizemna ugaona  stambena kućа građanske arhitekture sazidana je 1879.godine u arhitektonskom stilu eklektizma, mešavine istorijskih stilova antike, gotike, renesanse i drugih). Vlasnici kuće od 1989. godine,  Ljubica - Buba i Boris Bakić, devastiranu kuću su potpuno revitalizovali, prema projektu i nadzoru arhitekte Sime Jančića, završenu 1997.godine. Kod obnove sačuvana je izvorna  arhitektura ulične fasade.

Arhitektura

Odobrenje za izgradnju stare  kuće dobijeno je 1879 , prema planu koji je podneo Magistratu varoši  Gfeler Erne, a potpisao  Milan Grgurov, varoški mernik (građevinski inženjer). U Austrougarskoj monarhiji, do 1918, bio je  jedini mernik grada, koji nije bio mađarske nacionalnosti. Vršio je nadzor i na izgradnji zgrade Preparandije (Učiteljske škole) 1895. Prema nekim saznanjima kuća je bila u vlasništvu Magitrata varoši  u kojoj je živeo i poznati gradonačelnik Bene Čihaš. Pored  stambenog dela,  kuća je imala  lekarsku ordinaciju ( dr Ril) s ulazom iz dvorišta. Glavna fasada iz ulice Venca vojvode Stepe Stepanovića, gde je i ajnfort (kolski ulaz), bogatije je dekorativne zidne plastike,  s plitkim pilaster (četvrtasti) stubovima i korintskim kapitelima (stil Grčkog hrama) koji naglašavaju arhitektonski stil. Prilikom rekonstrukcije  enterijera prizemlja, novi betonski stubovi obloženi s štukomermerom, imitacijom prirodnog mermera (kao kod zgrade Narodne skupštine u Beogradu), prvi put primenjeni materijali u Somboru. Pojedini otvori, prozori i vrata  na fasadi i unutrašnjosti  oplemenjeni  su  vitražima koje je izradio  poznati  umetnički atelje "Stanišić" iz Sombora, sa stogodišjnjom   porodičnom   tradicijom. Vitraž na prozoru zabata potkrovlja u motivu je feniksa, mitske ptice starih Egipćana. Može se reći da je kuća , prepoznatljivi  reperni objekat ovog dela grada i model kako kod obnove sačuvati  graditeljsku baštinu, a da se ispune potrebe stanovanja sadašnjeg vremena.

Autori: Milan Vojnović I Sima Jančić