Udruženje građana MOJ SOMBOR

Somborsko pevačko društvo


SOMBORSKO PEVAČKO DRUŠTVO

je osnovano 1870, mada su koreni horskog pevanja u Somboru znatno dublji jer je ovde bilo i drugih horskih družina, mahom po nacionalnom određenju, ali su sve bile kratkog veka. Društvo je ostavilo dubok trag u kulturnoj baštini grada: na pevačkoj utakmici u Beogradu 1907. osvojili su prvo mesto i orden sv. Save V stepena. Međutim, godinama pre Velikog rata Društvo je ostvarivalo znatno širu misiju: u Somboru je 25. decembra 1910. osnovan „Savez srpskih pevačkih društava", sa 47 družina iz cele carevine. U ovom Domu je bila uprava, održavali se „redovni i svečani glavni skupovi" i izdavalo zvanično glasilo „Gusle". Danas ovu tradiciju nastavlja MOH „Iuventus cantat", o kojem je glas prešao granice naše zemlje.Somborsko pevačko društvo je organizovalo „Srpsku pevačku slavu", prvu i jedinu utakmicu horskih družina u Austrougarskoj, koja je 7-9 juna 1914. održana u Somboru, u samo predvečerje Velikog rata, uz učešće 23 hora iz svih krajeva carevine i dva gostujuća iz Beograda: „Stanković" i „Obilić". Bio je to ne samo nezaboravan kulturni nego i nacionalni događaj za Srbe širom Austrougarske. Za tu priliku je izdata i knjižica „VOĐ ZA PRVU SLAVU SRBA PEVAČA U SOMBORU" u čijem je Kućevnom redu pisalo: „Svaki pevač i pevačica, odnosno, prijavljeni član, ima stan i poslugu besplatno".

U ovome Domu je, u okrilju Somborskog pevačkog društva, 1921. godine osnovana „Niža muzička škola" koja će ovde opstati sve do posle Drugog svetskog rata, kada prelazi u današnju zgradu i postaje „Osnovna muzička škola", koja 2008. prerasta na srednjoškolski nivo zajedničkog imena „ Muzička škola Petar Konjović".

 

 


Arhitektura

Po nameni objekat je tipa građanske arhitekture, izgrađen 1889, prizemlje za lokale, a sprat za stanovanje vlasnika zgrade. Simetrična ulična fasada konponovana je u stilu neorenesanse, u detaljima ukrasa sa elementima baroka. Fasada prizemlja ima naglašenu rustiku, a fasadna površina sprata je sa horizontalnim fugama. Iznad uličnog krovnog venca, po celoj širini je puna kasetirana atika, a iznad nje na krajnjim bočnim poljima i sredini ističu se dekorativne polukružne kartuše. Kartuša (franc.) na staroegipatskim spomenicima eliptične figure ispunjene hijeroglifima; arhitektonski ukras. Nešto kasnije, početkom XX veka u dvorištu podignut je spratni aneks Srpskog pevačkog društva sa fasadom od fugovane opeke. Nakon izgradnje aneksa na slemenu krova po celoj širini uličnog fronta, postavljena je velika secesijska atika od kovanog gvožđa i žičane mreže s čiriličnim natpisom : „СРПСКИ ПЕВАЧКИ ДОМ"". Natpis je posle Drugog svetskog rata uklonjen i postavljen novi u duhu socijalističke epohe s parolom : „ЖИВЕО ТИТО". I ovaj natpis kompletno s mrežom kasnije je uklonjen. Ulična fasada zgrade obnovljena je 2005. godine. Jedan je od retkih objekata na kojima su još ostali sandučasti izlozi.

Tekst Milan Vojnović i Sima Jančić