Udruženje građana MOJ SOMBOR

KAPELA SV. IVANA NEPOMUKA


KAPELA SV. IVANA NEPOMUKA

je podignuta 1751. godine donatorstvom Franca de Redla, upravnika carskih dobara u Bačkoj i Sremu, na zemljištu prvobitno otkupljenom za gradnju županijskog cedišta. Međutim, zbog neslaganja monaha franjevačkog reda od toga se odustalo. Tako su otklonjene smetnje za gradnju kapele u čast sv. Ivana Nepomuka, svetitelja i zaštitnika Češke, generanog vikara Praga i kraljičinog ispovednika, koji je 1393. po naredbi kralja Vaclava IV, umoren u reci Vltavi, pošto i po cenu najvećih muka, kojima je bio podvrgnut, nije odao kraljičine ispovedne tajne. Stoga se ovaj, široko poštovani svetitelj, slavi kao zaštitnik mostova, od poplava, ljudskog dostojanstva i ispovedne tajne. Carska naredba iz 1729, da se u svim zemljama austrijske monarhije širi kult novokanonizovanog svetitelja, je tome dala poseban podsticaj

 


Arhitektura

Kapela je sazidana ili je prilagođena svrsi 1751. prema nekim predpostavkama na mestu nekadašnje turske džamije, kraj Pašine kule. Arhitektura je prilagođena stilu rokokoa koji je tada bio u jeku. Rokoko (fr.) stil je završni oblik baroka koji je trajao od 1720 do 1780. Razlikuje se od baroka po prefinjenosti oblika i ljupkim figurama. Kapela je dužine 6,45 m , širine 5,30 m i zidovima debljine 80cm. Uglovi zidova su zasečeni, a prema dubini parcele ima oltarsku apsidu. Kapela ima kupolu koja na vrhu ima lanternu u obliku fenjera ( franc.-fenjer) sa ćetiri fiksna prozora. Iznad pravougaonog portala ulaza s rokajnim okvirom u malteru, u delu krovnog venca je jednostavni trouglasti timpanon, a između prozor elipsastog oblika. Kod obnove prozori su dobili vitraže. Oltarska niša unutar kapele ukrašena je jonskim pilastima u polihomiji. Prema snimku iz 1772, koji se čuva u arhivu Beča, prvobitni oblik krova bio je dvostepena piramida. Današnji izgled kapele rezultat je prepravki iz 1883, kada je posle požara na crkvi Sv.Trojstva podignut novi deo tornja. Najnovije obnove urađene su 1999. i 2006. Kapela je proglašena kao nepokretno kulturno dobro od velikog znaćaja.