Udruženje građana MOJ SOMBOR

DEČIJA BIBLIOTEKA


DEČJA BIBLIOTEKA
podignuta je 1883. kao Mađarska čitaonica osnovana 15.12.1844, na zahtev 129 potpisnika, među kojima je bilo i 30 Srba. Osnivanjem Čitalačkog kružoka br. 46 Sombor - Bečkog udruženja za širenje štampanih dela radi narodnog obrazovanja februara 1857, koji je prerastanjem 14.3.1858. u Udruženje za osnivanje Opštinske biblioteke u Somboru za razvijanje i potpomaganje opšteg obrazovanja, Karlo Bijelicki je postavio temelje Gradske biblioteke na I Generalnoj skupštini Udruženja 2.1.1859. godine. Danas je ovde, uz upravu, smešten i višenamenski galerijski prostor, koji sa već postojećim dečjim odeljenjem predstavlja uvod u obogaćeno moderno čitalište. U dvorištu ispred zgrade su biste tri somborska književna velikana Janoša Hercega, Veljka Petrovića i Laze Kostića.


Arhitektura

Od Uprave carskih komorskih dobara između Grašalkovićeve palate i kapele Svetog Nepomuka, članovi Mađarske čitaonice kupili su 1882. plac za izgradnju zgrade čitaonice. Namenska zgrada izgrađena je u vremenu 1884-1886. u stilu eklektizma sa tremom klasističkog stila, prema projektu arhitekte Lasla Decera, koji je pojektovao i zgradu Gimnazije. Objekat je prizemni, slobodnostojeći, tipa vrtne vile, povučen od ulične regulacione linije. Na glavnoj uličnoj simetričnoj fasadi dominira trem. Timpanon na arhitravu (gredi) podupiru na uglovima četvrtasti stupci kvadratne osnove i u sredini dva kružna stuba jonskog stila. Trem je ograđen balustradama na koji se pristupa sa dva stepeništa. U centru timpanona je gipsani grb sa otvorenom knjigom i bakljom, oivičen floralnim ukrasom, verovatno urađen posle Drugog svetskog rata na mestu gde je bio grb iz vremena gradnje sa drugim simbolima. U vrtu ispred zdanja nalaze se bronzane biste somborskih književnika Laze Kostića i Veljka Petrovića, dela beogradskog vajara Nikole Jankovića 1963, Janoša Hercega delo Milenka Buiše 2011. i skulpture dve srne u bronzi, novosadskog vajara Jovana Soldatovića, koje su ranije bile na Trgu Svetog Đorđa ispred Gradske kuće. Enterijer je adaptiran i savremeno opremljen za Dečje odelenje gradske biblioteke . Spolja je objekat sačuvao izvornu arhitekturu.

Tekst: Milan Vojnović i Sima Jančić